Menüde içerik, alerjen ve kalori zorunluluğu: kafe ve restoranlar ne yapmalı?
Alerjen bilgisi 2020'den beri zorunlu, içerik ve kalori bilgisi ulusal zincirlerde Temmuz 2026'dan beri zorunlu ve sıra öteki işletmelere geliyor. Hangi bilginin ne zaman istendiğini, 14 alerjeni ve bilgiyi karekodla nasıl göstereceğinizi bu sayfada topladık (28 Ekim 2026 itibarıyla).
Kesin olanlar Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kendi duyurularından; öteki işletmelerin tarihleri şimdilik yalnızca haberlerde geçiyor.
1 Ocak 2020'den beri: bütün toplu tüketim yerlerinde 14 alerjenin bildirimi zorunlu (Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği). Tanım geniş: restoran ve kafeler, kantinler, sabit ya da seyyar tezgâhlar.
1 Temmuz 2026'dan beri: ulusal zincir işletmelerde ürünlerin içerik bilgisi ve kalorisi sipariş verilmeden önce görülebilmeli (Bakanlık duyurusu, 30 Haziran 2026).
Haberlere göre 31 Aralık 2026: aynı ilde üç ve daha fazla şubesi olanlar ile öteki bütün işletmeler için içerik bilgisi.
Haberlere göre 31 Aralık 2027: öteki işletmeler için kalori bilgisi.
Bakanlık duyurusunda son iki tarih yok. İşletmeniz için kesin tarihi il tarım ve orman müdürlüğünüzden teyit edin; resmî metin yayımlanınca bu sayfayı güncelliyoruz.
Menüde hangi bilgiler olmalı?
İçindekiler: ürünün neyden yapıldığı, işletmenin beyanıyla. "Latte: espresso, süt" gibi kısa bir satır yeterli; şurup, sos ya da üstüne eklenen her şey yazılmalı.
Alerjenler: aşağıdaki 14 alerjenden ürünün içerdikleri. Alerjen, içindekiler satırında geçse bile ayrıca belirtilmeli; müşteri arayıp bulmak zorunda kalmamalı.
Kalori: porsiyon başına enerji, kcal olarak. Bakanlığın etiketleme kılavuzu porsiyondaki malzemelerin miktarından ve ortalama enerji değerlerinden hesaplamayı anlatıyor; örneklerde ulusal gıda bileşim veritabanı TÜRKOMP kullanılıyor.
Bilginin doğruluğundan işletme sorumlu. Tarifiniz değişince menüdeki bilgi de değişmeli; kâğıt menüde bu yeniden baskı demek, dijital menüde birkaç saniye.
Bildirilmesi gereken 14 alerjen
Yönetmelikteki liste. Ürününüz bunlardan birini içeriyorsa menüde belirtilmeli:
Gluten (buğday, arpa, çavdar, yulaf)
Kabuklular
Yumurta
Balık
Yer fıstığı
Soya
Süt (laktoz dahil)
Sert kabuklu meyveler (fındık, ceviz, badem…)
Kereviz
Hardal
Susam
Kükürt dioksit ve sülfitler
Acı bakla
Yumuşakçalar (midye, kalamar…)
Karekodla (QR menüyle) nasıl gösterilir?
Bakanlık duyurusu bilginin menü, duvar panosu, dijital ekran ya da masadaki karekodla verilebileceğini söylüyor. Şart, müşterinin bilgiyi sipariş vermeden önce görebilmesi.
1
Her ürünün bilgisini girin
İçindekiler, alerjenler, porsiyon ve kalori. Çok ürününüz varsa önce en çok satanlardan başlayın; listenizi gönderirseniz Speys'te biz gireriz.
2
Masaya karekodu koyun
Müşteri karekodu okutur, ürüne dokununca içeriği, alerjenleri ve kaloriyi görür. Uygulama indirmesi gerekmez, menü tarayıcıda açılır.
3
Görünür bir not ekleyin
Masa kartına ya da kasaya şu türden bir not: "Ürünlerimizin içerik, alerjen ve kalori bilgilerine karekodu okutarak ulaşabilirsiniz. Talep etmeniz hâlinde çalışanlarımız ayrıca bilgi verir." Speys panelinde bu metin hazır.
4
Tarif değişince güncelleyin
Bilgi menüde tek yerde duruyor; değiştirdiğiniz anda bütün masalarda güncellenir, yeniden baskı gerekmez.
Denetim ve şikâyet
Denetimi il tarım ve orman müdürlükleri yapıyor. Tüketiciler eksik ya da yanlış bilgiyi ALO 174 Gıda Hattı'na ve Güvenilir Gıda uygulamasına bildirebiliyor.
Alerjen tarafı yeni değil: 2020'den beri zorunlu ve en çok şikâyet konusu olan kısım. Yeni dönemde içerik ve kalori de aynı yere ekleniyor; hepsini tek bir dijital menüde tutmak işin en az zahmetli yolu.
Menüde içerik ve kalori hakkında sık sorulanlar
Menüde kalori yazmak zorunlu mu?
Ulusal zincir restoran ve kafelerde 1 Temmuz 2026'dan beri zorunlu (Tarım ve Orman Bakanlığı duyurusu). Öteki işletmeler için haberlerde geçen takvim: içerik bilgisi 31 Aralık 2026, kalori bilgisi 31 Aralık 2027. Bakanlığın duyurusunda bu iki tarih yok; işletmeniz için kesin tarihi il tarım ve orman müdürlüğünüzden teyit edin.
Alerjen bilgisi vermek zorunlu mu?
Evet. Toplu tüketim yerlerinde 14 alerjenin tüketiciye bildirilmesi 1 Ocak 2020'den beri zorunlu (Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği). Bildirim menüde, afişte ya da yazı tahtasında yapılabiliyor.
Bilgileri karekodla (QR menüyle) vermek yeterli mi?
Bakanlık duyurusu bilgiye menü, duvar panosu, dijital ekran ya da masadaki karekodla ulaşılabileceğini söylüyor; şart, müşterinin bilgiyi sipariş vermeden önce görebilmesi. Karekod kullanıyorsanız bunu masada ya da kasada görünür bir yazıyla belirtin.
Kaloriyi nasıl hesaplarım?
Bakanlığın etiketleme kılavuzu porsiyondaki malzemelerin miktarından ve ortalama enerji değerlerinden hesaplamayı anlatıyor; örneklerde ulusal gıda bileşim veritabanı TÜRKOMP kullanılıyor. Tarifiniz sabitse bir kez hesaplanır. Emin değilseniz bir diyetisyen ya da gıda mühendisine hesaplatın: bilginin doğruluğundan işletme sorumlu.
Denetimi kim yapıyor?
İl tarım ve orman müdürlükleri. Tüketiciler eksik ya da yanlış bilgiyi ALO 174 Gıda Hattı'na ve Güvenilir Gıda uygulamasına bildirebiliyor.
Speys'te bu bilgileri nasıl girerim?
İşletme panelinde her ürünün içindekilerini, 14 alerjenden içerdiklerini, porsiyonunu ve kalorisini girersiniz; müşteri QR menüde ürüne dokununca görür. Masa kartına yazılacak hazır not da panelde. QR menü ücretsiz; isterseniz bilgileri sizin listenizden biz gireriz.