Yatırım, sahiplik ve şirket batarsa (2026)
Yatırım alınca şirketin ne kadarı ve kararları kimde kalır, şirket batarsa kim neyi öder. Hisse, SAFE, borç ve hibe farkı; şahıs şirketi ile sermaye şirketinde sorumluluk.
Kısa cevap
- 2026 rakamı
Batan şirkette kim ne kaybeder?
Hisse ya da SAFE karşılığı alınan yatırım şirket batarsa geri ödenmez, risk yatırımcıda kalır. Kredi ve geri ödemeli destek ise şirket kapansa da ödenir; şahıs şirketinde bu borç doğrudan kurucunun kişisel borcu olur.
- Sahiplik ile kontrol ayrı şeyler: pay vermek, yönetimi de vermek anlamına gelmiyor.
- Kurucunun asıl riski, parayı şirket dışı işe harcamak ya da yatırımcıyı yanıltmak.
- Kesin hukuki ve vergisel sonuç için avukata ve mali müşavire danış.
Sahiplik ve kontrol
- 2026 rakamı
Y Combinator'ın standart anlaşması
Toplam 500.000 $: 125.000 $ karşılığında %7 hisse, üstüne 375.000 $ sınırsız MFN SAFE. SAFE sonraki turun şartlarıyla hisseye dönüyor; toplamda kabaca %10–11 pay gidiyor, kesin oran sonraki turun değerlemesine bağlı.
- YC yönetim kurulunda koltuk istemiyor; şirketin kararları kurucularda kalıyor.
- SAFE hisseye dönene kadar ortaklık payı sayılmıyor; geri ödeme yükümlülüğü de yok, sonraki turda hisseye dönme hakkı veriyor.
- Anlaşma şartları değişebilir; başvurmadan önce YC'nin güncel sayfasından teyit et.
- 2026 rakamı
Pay asıl sonraki turlarda eriyor
İlk hızlandırıcıya verilen pay genelde küçük kalıyor. Kurucu payını en çok sonraki turlar azaltıyor: tipik bir tohum turunda %15–25 arası pay veriliyor.
- Gelirin olması ve giderin düşük kalması, sonraki turu almak zorunda kalmamanı ve şartları senin koymanı sağlıyor.
- Verdiğin payın karşılığını tart: %10 pay alan bir yatırımcının, şirketin değerini en az o oranda artırması gerekiyor (ad, sonraki turlarda değerleme, ağ, nakit).
- Hızlı ve yurt dışına büyüme hedefinde bu takas genelde ucuz kalıyor; yalnızca kendi gelirinle yavaş büyümeyi seçersen pahalıya gelebilir.
Şirket batarsa
- 2026 rakamı
Hisse ve SAFE yatırımı geri ödenmez
YC, melek yatırımcı ya da fondan hisse veya SAFE karşılığı alınan para şirket batarsa geri ödenmez; risk yatırımcının. Kurucu bu paradan kişisel olarak sorumlu tutulmaz.
- Kapanışta kalan para genelde şu sırayla dağıtılır: önce şirketin borçları, sonra yatırımcılar (en fazla yatırdıkları kadar), en son kurucular.
- Kesin sıra yatırım sözleşmesindeki şartlara bağlı; imzalamadan önce bu maddeyi oku.
- Para kalmadıysa yatırımcı kaybeder, kurucu bir şey ödemez.
- Yapılacak
İşler kötü giderken bunları yap
Yatırımcının parasıyla ilgili hukuki risk kapanışta ortaya çıkıyor. Kişisel harcama ya da yanıltma sorumluluk doğurur; düzgün yapılan kapanış girişim dünyasında ayıp sayılmıyor.
- Yatırım parasını yalnızca şirket işine harca, harcamaları belgele.
- Durum kötüye gidiyorsa yatırımcılara erkenden ve açıkça söyle.
- Kapanışı yasal adımlarıyla düzgün yap.
- Borçlar ödendikten sonra kalan parayı yatırımcılara iade et.
- 2026 rakamı
Borç türü destek şirket kapansa da ödenir
KOSGEB iş geliştirme desteği (geri ödemeli), KOSGEB Yapay Zekâ Kredisi (500.000 TL teminat mektubu), banka kredisi ve verilen kefalet geri ödenir. Hisse şirketle birlikte silinir, borç silinmez.
- Hisse vermemek için borca yönelmek riski azaltmıyor; şirket batarsa borç ödenmeye devam ediyor.
- Hibe (Kuveyt Türk Lonca, KOSGEB'in geri ödemesiz destekleri, TÜBİTAK hibeleri) geri ödenmez, ama amacına uygun harcanıp belgelenmeli.
- Hibe amacına aykırı harcanırsa geri istenebilir.
Şirket türü
- 2026 rakamı
Şahıs şirketinde sorumluluk sınırsız
Şahıs şirketinde şirketin borcu kurucunun kişisel borcudur. Limited, anonim ya da Delaware şirketinde sorumluluk kural olarak şirketle sınırlı.
- Borç ve yatırım yokken şahıs şirketi çoğu zaman yeterli.
- Yatırım almadan ya da borçlanmadan önce sermaye şirketine geç.
- Sınırlı sorumluluğun istisnaları var: kişisel kefalet verdiysen o borçtan sen de sorumlusun; vergi ve SGK borçlarında ortak ve müdürlerin durumunu mali müşavire sor.
Kurumsal programlar
- 2026 rakamı
Kurumsal programlar neden hisse almadan para veriyor?
Kuveyt Türk Lonca girişim başına 400.000 TL hibe veriyor ve hisse almıyor. Yılda yaklaşık 1.000 başvurudan seçilen 11 girişime toplam yaklaşık 107.000 $ gidiyor; bir banka için küçük bir bütçe.
- Fonuna aday topluyor: mezunlar bankanın girişim sermayesi fonuna öncelikli; banka en iyi girişimleri sekiz ay boyunca tanıyor.
- Müşteri kazanıyor: girişimler ve çalışanları bankanın kurumsal müşterisi oluyor (hesap, POS, kredi, maaş).
- Açık bankacılık: girişimler bankanın API'leri üzerine ürün kuruyor; programda finans teknolojisinin ağırlıklı olması bundan.
- Marka ve yetenek: teknolojiye ve gençlere yakın görünmek, işe alım.
- Bedeli zaman: hisse yok ama sekiz ay eğitim, rapor ve toplantı var.
Avukata sor
- Yapılacak
Avukata bunları sor
Yatırım ya da kurumsal program sözleşmesi imzalamadan önce bu soruları sormak, şirket batarsa ne olacağını baştan netleştirir.
- Şirket kapanırsa yurt dışındaki ana şirket (ör. Delaware) ile Türkiye'deki şirketin ilişkisi nasıl çözülür?
- KOSGEB desteklerinde şirket kapanırsa geri ödeme nasıl işler?
- Programın fona öncelik maddesi ilk teklif hakkı mı, yalnızca ilk görüşme hakkı mı? Başka yatırımcılarla pazarlığımı etkiler mi?
- Sözleşmede kurumun ürünlerini ya da API'lerini kullanma zorunluluğu var mı?
- Kapanışta kalan para hangi sırayla dağıtılır, yatırımcının tasfiye önceliği ne kadar?
- Verdiğim kişisel kefaletler şirket kapanınca ne olur?